علما منتشر نيست و به اصطلاح امروز روحانيون دخالت ندارند و شاعر هم زيادتر از آن عهد پيدا شده . قصيده ، غزل و اشعار غريب و عجيب در ذم آل قاجار و مدح جمهورى و سردار سپه بسيار است كه آن‌وقت ده يك اين نبود . مطالب جرايد - علوم دينى در عثمانى چند روز قبل يكى از جرايد عكس شاه را كشيده بود در باغ گلستان ، خورجين به دوش و با سردار سپه خداحافظى مىكند . « ستارهء ايران » چند روز قبل نوشته بود قضا و قدر يكى از مطالب موهومى است كه مردم ايران مبتلاى آن شده‌اند . در هر كارى حتى زندگانى عادى خود متوسل به اين امر موهومند و تا ترك اين عادت نشود آدم نمىشوند . « شفق سرخ » نوشته است پيغمبرها آكتور بودند . تلگراف رويتر در باب بستن مدارس علوم دينيه در عثمانى سوء اثر كرده است و آخوندها ترسيده‌اند ، ايران به‌همان نقشهء عثمانى پيش مىرود و اگر به اين ترتيب باشد بيرون آمدن ما هم اسباب خطر و زحمت خواهد شد . وضع اقوام ناصر الدين شاه من [ كه ] برادرزاده ناصر الدين شاه بودم به جرئت مىتوانم قسم بخورم مدت عمرش با من صد كلمه حرف نزده است و اغلب [ وقتى ] ما را مىديد صورت خود را برمىگرداند . آن مظفر الدين شاه كبير پنج كلمه در ايام سلطنتش با من تكلم نكرد و من بيزار از رفتن درب خانه و حضور و تماشاى حركات زشت او بودم . گواه صادق من « مموار » هاى خودم است . آقا مردك بود ، عزيز السلطان ، فخر الملك ، مجد الدوله ، امين خاقان و جمعى ديگر كه در خلوت او بودند . امروز هم آنها كه زنده‌اند به عزت زندگى مىكنند . حكيم الملك بود ، امير بهادر ، عين الدوله ، نظام الدوله ، ناصر السلطنه ، آقاى بحرينى و پسرهايش . نديم سلطان ( نديم چس خورشو ببين ) ، فخر الملك ، دو پسرش و جماعتى ديگر . امروز هم ورثهء حكيم الملك صاحب فيلستان ده بدان مرغوبى سه فرسنگى طهران . ورثهء بحرينى است داراى نهاوند آن‌همه املاك قزوين ، نظام السلطان ، قوام الدوله ، فخر الملك ، آصف السلطنه و ساير همه تردماغ ، صاحب‌كار ، خوب و خوش . اما برادرزاده‌ها و خواهرزاده‌هاى عهد ناصرى ، پسر عم و پسر عمهء عهد مظفرى ، آن‌روز بدان حال ، امروز به اين‌حال كه اگر همان نقشهء عثمانى عمل شود بايد يا گدائى كنيم يا بيرونمان كنند و احدى حسّ نكند ، درك نكند ما در آن عهد چه‌كاره بوديم .